غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
163
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
به تهران خواسته بود ، پس از پايان مراسم دو عيد اسلامى قربان و غدير به او فرمان داد كه تركمانان مرو و سرخس را سركوب كند . چون سام خان به خراسان رسيد و بهسوى سرخس حركت كرد ، تركمانان ياغى و شرور با شنيدن اين مأموريت ، به مشهد آمده و خود را به سام خان معرفى كردند و خود را خراجگذار دولت ايران دانستند . « 1 » پس از درگذشت وزير يارمحمد خان ظهير الدوله ، حاكم هرات در سال 1267 ه . ق اوضاع هرات دچار هرج و مرج شد . سام خان زعفرانلو از سوى حسام السلطنه مأموريت پيدا كرد تا به كمك سواران كرد زعفرانلو به دفع مدعيان حكومت صيد محمد خان فرزند يارمحمد خان بپردازد كه موفق به انجام اين مأموريت شد . « 2 » در سال 1272 ه . ق كه امير دوست محمد خان ، حاكم قندهار آماده حمله به هرات بود . شاهزاده محمد يوسف و بزرگان هرات بيمناك شده از ناصر الدّين شاه خواستند كه سام خان ايلخانى را با گروهى از سپاه سلطانى به طرف هرات گسيل دارد « 3 » ناصر الدّين شاه نيز به سام خان زعفرانلو فرمان داد كه با يك هزار و پانصد شمخالچى خود هرچه زودتر به هرات بشتابد . سام خان با سواران خبوشانى وارد هرات شد و خود را براى مبارزه با سپاه افغان و قندهار آماده نمود . « 4 » ناصر الدّين شاه به پاس جنگآورى سام خان در فتح هرات وى را ملقب به شجاع الدوله كرد و هدايايى به وى داد . « 5 » وى اولين كسى بود كه در بين زعفرانلوها لقب شجاع الدوله به خود گرفت . مقاومت سام خان در برابر توطئههاى انگليس در حدى بود كه شيل سفير انگليس در ايران از سرسختى و لجاجت سام خان به ستوه آمد و رفتار او را به باد انتقاد و نكوهش
--> ( 1 ) - كليم اللّه توحدى : پيشين / 335 ( 2 ) - رمضانعلى شاكرى : پيشين / 65 - 66 ( 3 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين 3 / 1304 ( 4 ) - كليم اللّه توحدى : پيشين / 353 ( 5 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : 3 / 1350